De Franse invasie op het einde van de 18e eeuw is een belangrijk keerpunt in de geschiedenis van de Zuidelijke Nederlanden. Het revolutionaire gedachtengoed van vrijheid, gelijkheid en broederlijkheid vindt er op een radicale manier ingang en doet de vroegere samenleving op haar grondvesten wankelen. De voorrechten van de adel en de clerus worden afgeschaft, de overheersende positie van de Kerk neemt af en alle burgers hebben in principe toegang tot het openbare leven. Tegen die achtergrond speelt zich in ons land de opkomst van een verenigde en gecoördineerde politiemacht af: de Gendarmerie.
De Belgische provincies worden in 1795 bij Frankrijk ingelijfd. Op 30 oktober 1795 wordt brigadegeneraal Wirion, commandant van de Nationale Gendarmerie bij het leger van Samber en Maas, belast met de organisatie van nieuwe divisies van de Gendarmerie in de Belgische provincies.
De Nationale Gendarmerie moet worden opgericht naar het Frans model. Als erfgenaam van de oude Marechaussee werd ze door de wet van 16 februari 1791 in het leven geroepen.
Haar belangrijkste kenmerken zijn:
- Het is een éénvormig korps, afhankelijk van een centrale overheid.
- Het is een nationale instelling, opgevat als een netwerk en op heel het grondgebied aanwezig.
- Het is een militair gestructureerd korps met "burgerlijke" opdrachten.
Op 10 juli 1796 wordt een decreet goedgekeurd dat de eerste wettelijke grondslag vormt voor de organisatie en de werking van de Gendarmerie in onze contreien. Voor de eerste maal bestaat in ons land een verenigde en gecoördineerde politiemacht.
De dienst van de Gendarmerie is dezelfde als die van de Marechaussee onder het Ancien Régime. Het is dus absoluut noodzakelijk dat er één tekst wordt opgemaakt die de talrijke wetten van het Ancien Régime bundelt en de opdrachten, de functies, de organisatie, de politie, de tucht, de inwendige orde van de Nationale Gendarmerie en haar relatie met de overheid vastlegt.
Dat is de inhoud van de wet van 17 april 1798 die gedurende anderhalve eeuw, tot 1957, het fundamentele charter van de Belgische Rijkswacht zal zijn.
Home 
Organisatie